Það var maður sem átti 5 syni og tvær dætur. Hann var duglegur iðnaðarmaður sem skaffaði sér og sínum nægilega mikið til þess að komast sæmilega af. Hann og konan hans voru gott fólk sem ólu börnin sín upp í guðsótta og góðum siðum, enda dafnaði fjölskyldan vel.
Þegar börnin komust á legg tóku karaktereinkenni þeirra að koma í ljós og eins og gengur og gerist með systkini voru áhugamál þeirra misjöfn. Einn drengjanna sem var elstur systkinanna skar sig þó talsvert úr. Hann var ákaflega bókhneigður en jafnframt mjög iðinn og fór snemma að vinna með pabba sínum. Í kirkjunni undruðust prestarnir kunnáttu hans í ritningunni, svo mjög að þeir lýstu undrun sinni á visku drengsins.
Enda var það svo að þegar drengurinn fullorðnaðist, tók hann öllum fram í visku og dugnaði. Hann naut andlegra blessana en leit ekki á þær sem sínar eigin, heldur var hann duglegur við að miðla samferðarfólki sínu af hæfileikum sínum.
En þrátt fyrir kærleiksverkin sem hann sýndi og miðlaði ókeypis til annarra, voru menn sem öfunduðu hann og lögðu á hann hatur. En þrátt fyrir að eiga þessa óvildarmenn gerði hann þeim aldrei neitt illt. En hann var alls ófeiminn við að segja þeim hvað honum fannst um þeirra spillta líf og hugsunarhátt, en í öllum sínum orðum hvatti hann menn til þess að snúa sér til betri vegar.
Eitt af því sem hann deildi með samferðarmönnum sínum, var það hvað þeir ættu að gera til þess að öðlast betra líf og ekki bara betra líf, heldur einnig hvernig þeir gætu öðlast eilíft líf. Og hver hefði ekki viljað geta boðið upp á þann lífselexír.
Og fólk hlustaði á hann. Hatursmenn hans sem sumir hverjir höfðu áður reynt að ná til fólks með annan en skyldan boðskap en þann er hann boðaði, lögðu nú enn meira hatur á hann, enda sáu þeir að fólk umvörpum flykktist til að hlusta á hann og það sem hann deildi ókeypis með fólkinu. Og þetta þoldu hatursmenn hans ekki og lögðu á ráðin með það hvernig þeir gætu losnað við hann.
Leiðin sem þeir fóru var að ljúga uppá hann, m.a. því að hann hefði talað gegn yfirvöldum. "Hann sagðist ætla að brjóta niður dómkirkjuna og reisa hana aftur á einum degi," sögðu sumir. "Svona menn eru hættulegir," sögðu aðrir og enn aðrir sögðu og hneyksluðust mjög, "hann telur sig vera Guð."
Þessi herferð þeirra endaði svo með því að vegna allra þeirra saka er á hann voru bornar sáu yfirvöld sér ekki annað fært en að láta handtaka manninn og setja í fangageymslu. Við tóku yfirheyrslur, þar sem ásakanir þær sem á hann voru bornar voru rannsakaðar og hann um þær spurður. Maðurinn svaraði ásökununum engu. Og þó hann væri pyntaður, opnaði hann ekki munninn, ekki frekar en lamb sem verið er að fara með í sláturhúsið. Og aldrei hallmælti hann illgjörðarmönnum sínum.
Á meðan á þessu stóð, æstu óvinir hans upp hópa fólks gegn honum og greip um sig mikil múgæsing.
Daginn eftir handtöku mannsins hafði hann verið sendur af einu dómstigi yfir á annað án þess að nokkuð kæmi fram sem gæti sakfellt hann, enda hafði hann aldrei látið nokkuð skaðlegt orð frá munni sér líða, né hafði hann skaðað nokkurn mann.
Hann hafði meira að segja verið leiddur fram fyrir konunginn. Konungurinn var spenntur yfir því að hitta hann því að hann hafði heyrt af honum og langaði að sjá hann gera undur. En hann svaraði konungi engu.
Að lokum var hann leiddur fyrir æðsta dómstól landsins. Eftir að hafa litið yfir það sem manninum var gefið að sök, gaf dómarinn út þann úrskurð að hann fyndi ekkert sem gæti sakfellt manninn og að sínu áliti ætti að láta hann lausan, stakk þó upp á því að hann yrði hirtur áður, eins undarlega og það kann að hljóma að láta hirta saklausan mann.
Við þetta ærðist mannfjöldinn sem safnast hafði við dómshúsið og æpti að maðurinn væri sekur og ekkert annað en dauðadómur væri réttlát hegning fyrir hann. Frekar ætti að láta mann sem nýlega hafði verið dæmdur fyrir fjölda rána og morða lausan en þennan.
Dómarinn hafði sjaldan orðið vitni að öðrum eins æsingi. Hann varð óttasleginn og sagði, að fyrst svo væri þá gætu þeir fengið hann og framseldi hann manninn að því búnu til óvina hans, með þeim orðum að hann skildi barinn svipuhöggum og síðan tekin af lífi.
Múgurinn æpti af fögnuði.
Og maðurinn, sem hafði verið fyrirmynd systkina sinna, hjálparhella móður sinnar, aðstoðarmaður föður síns, eftirlæti kennara sinna, veitt líkn þeim er máttu þola sjúkdóma og fátækt og verið kærleiksríkur og umburðarlyndur við alla menn. Hann var nú hæddur og píndur af fólki sem áður hafði séð hann gera góðverk, hafði jafnvel hlustað á hann og hrifist af boðskap hans og visku. Hinir sömu hræktu nú á hann, slógu hann, spörkuðu í hann og reyndu hvað þau gátu til þess að ná til hans er hann var leiddur af fangavörðum til þess staðar er hann skyldi lostinn svipuhöggum.
Aðframkominn af sársauka, þreytu og kvöl, var krosstré síðan hent á axlir hans, sem voru sundurskornar af svipuhöggunum. Eins og að hafa ekki saklaus verið kvalinn og hæddur nægilega mikið, skyldi hann nú þurfa að bera sitt eigið aftökutæki til þess staðar er hann skyldi tekinn af lífi. Það var svo skrítið að þó að hver andlitsdráttur lýsti óumræðilegum sársauka, skein kærleikur og ástúð úr augum hans.
Og áfram fylgdi æstur lýðurinn honum eftir. Er hann svo féll, aðframkominn á steini lagða götuna, hló lýðurinn. Annar maður var fenginn til að bera krosstréð síðasta spölinn. Múgurinn fylgdi fast eftir, hrækjandi, hrópandi, sparkandi. Verðirnir tóku þátt, þó mátti greina hik í framkomu þeirra og ef vel var að gáð mátti greina ótta í augum sumra þeirra. Þeir vissu ekki hvað þeir gerðu en einhver tilfinning innra með þeim sagði þeim að þetta tilvik væri ekki eins og önnur.
Móðir mannsins fylgdist með úr fjarska og grét sáran, fjölskylda hennar og vinir reyndu að hugga hana en gátu sjálfir ekki haldið aftur af tárunum er þeir fylgdust með æstum múgnum hæða og kvelja manninn sem þau elskuðu öll.
Er til aftökustaðarins kom var hann lagður á krosstréð og hendur hans og fætur negldir við tréð. Hann sagði aldrei neitt. Ekki fyrr en hann leit kvalara sína, hangandi á krosstrénu, þá sagði hann og lyfti huga sínum upp til Guðs, "Faðir, fyrirgef þeim, því þeir vita ekki hvað þeir gera." Ekki í eitt skipti hallmælti hann óvinum sínum, heldur þvert í móti bað Guð um að fyrirgefa þeim.
Móðir hans ásamt besta vini hans og tveimur konum, höfðu komið að krossinum sem hann hékk á. Örvingluð af sorg og vanmætti horfði móðir hans í augu hans. Hann horfði djúpum kærleiksríkum augum í augu hennar og sagði, "mamma, þarna er sonur þinn" og við vin sinn, "þarna er mamma þín." Á þennan hátt bað hann vin sinn um að sjá um móður sína, enda bjó hún uppfrá þeim tíma í hans húsi.
Ekki einu sinni á banastundinni var maðurinn að hugsa um sjálfan sig, heldur bað hann Guð um að fyrirgefa óvinum sínum og bað vin sinn um að sjá um mömmu sína. Eina sem hann nefndi er varðaði hann sjálfan, var er að hann sagðist vera þyrstur og gáfu þeir honum edik að drekka.
Það var einhvernvegin eins og einhverjir óútskýranlegir kraftar væru í kringum þennan aftökustað. Þegar múgurinn hafði hljóðnað og sjálfstæð hugsun tók við af múgæsingunni, var eins og fólk áttaði sig á því hverju það hafði tekið þátt í og það skammaðist sín. Saklaus maður hafði verið pyntaður og var nú að taka sín síðustu andköf, vegna þátttöku þeirra. Sumir fóru sneyptir heim og létu lítið á sér bera, aðrir stóðu í hroka sínum og létu sér vel líka, enn aðrir vissu ekki hvort þeir áttu að koma eða fara og fylgdust dofnir með því sem fram fór.
Hvað var öðruvísi við þessa aftöku? Spurningin leitaði á huga fólksins. Hvaða kraftur er þetta? Fólkið horfði á krossinn, horfði á áletrunina sem dómarinn hafði látið setja á krossinn, því þrátt fyrir heigulsháttinn hafði hann látið setja áletrun á krossinn í óþökk óvina mannsins.
Þar stóð: "JESÚS FRÁ NASARET, KONUNGUR GYÐINGA." Skyndilega opnaði hann munn sinn og sagði, "það er fullkomnað," síðan gaf hann upp andann. Um leið og þessir atburðir gerðust, missti sólinn skyndilega birtu sinnar og myrkur varð um allt land og jörðin hristist og skalf, ótta setti að öllum og sumir sögðu, "Sannarlega var þessi maður sonur Guðs."
© Heiðar Guðnason