Áfallið


Lýsingum víðsvegar að úr heiminum ber langflestum saman um að þegar hamfarirnar dynja yfir, sýni fólk almennt mikinn styrk og æðruleysi. Það virðist innbyggt í manneskjuna að skerpast og halda ró sinni meðan náttúran fer hamförum. Ítarleg leit fræðimanna að staðfestum frásögnum um fjöldaæði við slíkar aðstæður hefur engan árangur borið - Slíkar sögur virðist einungis vera að finna í æsifréttamiðlum og fótur fyrir þeim, lítill eða enginn. Fólk bregst einfaldlega við aðsteðjandi ógn af skynsemi og yfirvegun, líkt og sást til dæmis í Vestmannaeyjum gosnóttina frægu árið nítján hundruð sjötíu og þrjú eða á Flateyri nú í haust. Vissulega getur ótti gripið um sig þegar hamfarir dynja yfir, en engin dæmi þekkjast um múgsefjun, og fólk hugsar skýrt, nema kannski þegar flóttaleiðir eru beinlínis lokaðar og lífsháskinn algjör.

Þá virðist það einnig vera eðlislægt manninum að vernda sína nánustu og allur ótti víkur fyrir þeirri hvöt. Þetta getur gengið svo langt að foreldrar beinlínis fórni lífi sínu fyrir börn sín, til að mynda perúanski faðirinn sem fleygði tveimur börnum sínum upp á hól, í þann mund sem flóð með allskyns braki eftir jarðskjálfta færði hann sjálfan í kaf. Og árið 1985 stóð lítið lifandi barnshöfuð upp úr eðjuflóði í Kólumbíu - Þegar að var gáð reyndist barnið vera í höndum föður síns sem hafði haldið því á loft, en sjálfur farist í flóðinu.

Margar frásagnir eru líka til af undraverðri björgun fólks við aðstæður þar sem enginn á að geta lifað af. Eitt sérstæðasta tilfellið var hópur ungbarna sem fannst í rústum sjúkrahúss í Mexíkóborg tveimur vikum eftir jarðskjálftann árið 1985. Kornabörnin reyndust vel á sig komin, höfðu lagst í dvala líkt og dýr, en í slíku ástandi hægir öll líkamsstarfsemi á sér og líkaminn varðveittir vökva og næringu mun lengur en á að vera mögulegt samkvæmt öllum hefðbundnum skilgreiningum. Þá fara margar sögur af fólki sem hefur verið grafið lifandi undan rústum eftir jarðskjálfta, snjóflóð eða aðrar hörmungar. Það er jafnvel illa slasað, en það hefur þraukað svo vikum skiptir á lífsviljanum einum, sem virðist stundum geta storkað sjálfum náttúrulögmálunum. Dæmi um slíkt er stúlka sem á síðasta ári fannst í rústum verslunarhúss í Kóreu þar sem hún hafði lifað af í rúmar tvær vikur og aðeins fengið örlítinn vökva með því að sleikja vatnsdropa sem þéttust utan á röri. Mannskepnan virðist sem sé geta lifað við miklu meira harðræði, næringarskort og innilokun en talið er mögulegt - ef hún ætlar sér það.


Hamfarir | Félagsleg