Sú trú varð útbreidd um Evrópu á miðöldum að eldfjallið Hekla uppi á Íslandi væri inngangur helvítis.
Hekla rumskaði af aldalöngum svefni árið ellefu hundruð og fjögur en þá varð mikið gos sem líklega lagði
byggðina í Þjórsárdal í eyði. Þetta var að öllum líkindum í fyrsta skipti sem Hekla gaus þannig að menn
sæju til. Fljótlega komust á kreik furðusagnir um þetta eldfjall. Sú elsta sem þekkt er, er frá ellefu hundruð
og tuttugu. Í angló- normönnsku kvæði segir frá sjóferðum heilags Brendans, og þar kemur fram að í
fjallinu Heklu sé sjálfur erkiskálkurinn Júdas geymdur. Um hálfri öld síðar var svo samið 
það rit, sem talið
er að hafi átt hvað stærstan þátt í útbreiðslu
þeirrar bábilju, að Hekla sé aðalinngangurinn í
helvíti, ef ekki helvíti sjálft. Það var Herbert
kapellán í klaustrinu Klervó sem ritaði Líbrum
mírakúlórum eða Bók undranna um ellefu hundruð
og áttatíu, og þar er sérstakur kafli um Ísland.
Hann heitir De infernó hýslandíe eða Um hið
íslenska helvíti og þar segir meðal annars:
,, Norður í heimi er vitað um stóra eyju, sem kölluð er Ísland (hyslandia) og tekið hefur kristna trú. Á henni er fjall nokkurt, bratt og geysimikið, sem tekur yfir mikinn hluta landsins, en undir því og í því telja íbúarnir að sé hið mesta víti. Fjall þetta er allt fullt af hellum og holt að innan, brennur allt og spýr logum, og stendur í sífelldu eldsbáli, sem læsir sig um og eyðir fjallið að utan og innan allt niður að rótum og jafnvel út fyrir fjallsræturnar. Örugg merki sanna sem sé, að þessi skelfilegi eldur lifir og æðir ekki aðeins undir rótum fjallsins heldur einnig undir mararborni. Hinn nafnfrægi eldketill á Sikiley, sem kallaður er strompur vítis - en þangað eru dregnar sálir dauðra fordæmdra manna til brennslu, eins og oft hefur verið sannað, - hann er, að því er menn fullyrða, eins og smáofn í samjöfnuði við þetta gífurlega víti. ''
Herbert af Klervó nefnir reyndar Heklu hvergi á nafn, en sumt í lýsingum hans getur vel átt við Heklu, annað ekki. Svo virðist sem Herbert hafi steypt saman ýmsum eldgosalýsingum frá Íslandi og eignað þau öll sama fjallinu. Hann lýsir því meðal annars hvernig hraun steypist í sjó fram, hvernig fjöll berast langt út á haf, sem og neðansjávargosum. Og heilu borgirnar á Íslandi farast í Heklueldum. Herbert af Klervó lýkur Íslandslýsingu sinni með kennimannlegri áminningu:
,, Hver er nú svo þverbrotinn og vantrúaður að hann vilji ekki trúa því, að til sé eilífur eldur, sem þjáir sálirnar, þegar hann sér með sínum eigin augum þann eld, sem nú hefur verið um rætt, brenna með þvílíkum ógnum ekki aðeins jarðveg og marmarakletta, heldur og hið ósigrandi vatn, sem vant er að slökkva aðra elda svo hæglega? En þeim, sem vilja ekki trúa eða heyra minnst á refsingar eilífs elds sem fyrirbúnar eru af djöflinum og árum hans, verður síðan steypt í þann stað, sem þeir hirða ekki að forðast, meðan kostur er. ''
Eldvirkni er sem sé notuð til sönnunar á tilvist djöfulsins og helvítis hans - forhertum til viðvörunar - og þegar munkurinn Alberik í klaustrinu Troisfontaines skrifar endursögn af Íslandslýsingu Herberts af Klervó, tekur hann fram að þetta infernó, sem lýsingarnar snúist um, heiti Heklufell. Samkvæmt lýsingum hans situr ógurlegt skrímsli í fuglslíki, á Heklutindi, sem leggur vængina yfir gíginn og lokar þannig inngangi helvítis. Í þjónustu hans eru svartir hrafnar sem fljúga um allan heim til að safna fordæmdum sálum. Illfyglið tekur á móti sálunum með opnum örmum í bókstaflegri merkingu. Því var ekki að ástæðulausu að einginn fór á Heklutind fyrr en á 18. öld , því eymdarvæl og gnístan tanna héldu mönnum í hæfilegri fjárlægð.
Kirkjan ól á helvítisótta og það að útmála kvalirnar í hinum eilífa eldi með áhrifaríkum hætti, var mikilvægur liður í að treysta völd hennar og undirgefni hins fáfróða almúga. En hafi kaþólska kirkjan sýnt tilþrif við þann hræðsluáróður, þá var það barnaleikur einn miðað við það sem fylgdi siðskiptunum. Marteinn Lúther gerði djöfulinn að enn meiri og raunverulegri ógn en áður hafði þekkst. Í guðfræði hans gegndi djöfullin mun mikilvægara hlutverki en hjá kaþólikkum. Tengdasonur Melanktons, einkavinar Lúthers, læknirinn Kaspar Pojker dró ekki úr dramatíkinni þegar Heklu og helvíti bar á góma, en hann skrifaði á 16. öldinni svofelldlega:
,, Upp úr botnlausri hyldýpisgjá Heklufells, eða öllu heldur neðan úr helvíti sjálfu, berast ömurleg óp og háværir kveinstafir, svo að heyra má þann harmagrát í margra mílna fjarlægð. Kolsvartir hrafnar og gammar eru á sveimi kringum þetta fjall og eiga þar hreiður sín. Þar er að finna port helvítis, því það er fólki kunnugt af langri reynslu, að þegar fólkorrustur eru háðar, eða stofnað til blóðbaðs einhvers staðar á jarðarkringlunni, heyrast þaðan skelfileg org, grátur og gnístran tanna. ''
Til að bæta gráu ofan á svart fullyrðir fransmaðurinn Du la Martiníjir í ferðabók sinni frá ofanverðri
sautjándu öldinni, að djöfullinn dragi sálir fordæmdra annað veifið út úr Heklueldunum svo að þær venjist
ekki hitanum, kæli þær niður á hafísbreiðum við Íslandsstrendur og stingi þeim svo aftur inn í eldinn.
Hjátrúin um Heklu var bæði útbreidd og þrálát í Evrópu og enn þann dag í dag má heyra menn segja í
Svíþjóð: "Dra aat Hekklafjell" þegar þeir óska einhverjum til andskotans, þó heldur sé þetta orðtak á
undanhaldi. En Íslendingar sjálfir virðast ekki hafa óttast Heklu að ráði, nema þá fyrir þau landspjöll og
þann búpeningsfelli sem hún vissulega gat orsakað. Íslendingar voru að sjálfsögðu vanir eldgosum og voru
ekki ginnkeyptir fyrir þeirri staðhæfingu að þeir byggju við brún helvítis. Þó má finna í miðaldatextum tvö
dæmi um þessa hjátrú. Í Annálum Flateyjarbókar segir svo um Heklugosið 1341:
,,...menn fóru til fjallsins þar sem uppvarpið var og heyrðist þeim sem bjargi stóru væri kastað innan um fjallið. Þeim sýndust fuglar fljúga í eldinum, bæði smáir og stórir, með miklum látum, hugðu menn það vera sálir. ''
Sigurður Þórarinsson hefur bent á að svartar hraunflyksur með hinum fáránlegustu formum falla niður úr
gosmökknum með hvissi og geta vel minnt á fugla - og ekki þarf mikið ímyndunarafl til að sjá þær fyrir sér
sem organdi sálir fordæmdra.
Þá kemur fram í Biskupaannálum séra Jóns Egilssonar að við Heklugosið árið fimmtán hundruð og tíu hafi
menn þóst sjá þess merki að Hans Danakonungur færi í Heklu eftir andlát sitt. Hans konungur dó reyndar
ekki fyrr en tveimur árum eftir að gosið hófst og Sigurður Þórarinsson telur frásögn þessa sennilega
byggða fremur á óskhyggju en raunverulegri hjátrú.