Snæfellsjökull


Snæfellsjökull, er í allri sinni dýrð eitt af fegurstu fjöllum landsins og eini jökullinn sem blasir við Reykvíkingum og nærsveitungum á björtum degi. Lengi vel var talið að Snæfellsjökull væri hæsta fjall landsins - að hann teygði sig yfir 3000 metra. Lentu menn því í vandræðum vegna fjallaveiki, sú pest lagðist af þegar í ljós kom að hæsta þúfan er aðeins tæpir 1500 metrar. Snæfellsjökli hafa alltaf fylgt kynngimagnaðar sögur. Strax á Landnámsöld hverfur Bárður Snæfellsás í Jökulinn en Bárður þessi var að hálfu leyti maður, að hálfu leyti tröll, kominn af Dofra konungi í Dofrafjöllum.

,,Þessi jökull er aldrei einsog vanalegt fjall. Sem fyr segir er þetta aðeins búnga og nær ekki æði hátt uppí loftið. Það er einsog þetta fjall hafi aungva skoðun. Það heldur aungvu fram. Það vill aungvu troða uppá neinn. Aldrei ætlar það ofan í mann. Vel bergklifrandi menn koma híngað rakleitt til að ganga fjallið af því að það er eitt af frægustu fjöllum heimsins, og þegar þeir sjá það, spyrja þeir; er þetta þá alt og sumt; og nenna ekki upp!''

Þessi jökull virðist ekki til að lokka marga að, eins og hann birtist í þessari lýsingu Halldórs Laxness í Kristnihaldi undir jökli.

Sumir telja sig fá kraft af því að dvelja í nánd við jökulinn, hann er sagður vera einn af 7 orkustöðvum heims og hefur magnaða áru, segja þeir sem sjá. Aðrir vilja meina að hann sé vinsæll áningarstaður fyrir verur utan úr geimnum og að þar dvelji bæði vættir og huldufólk. Skemmst er að minnast mikillar móttökuveislu fyrir geimverur sem haldin var við rætur jökulsins haustið 1994. Deilt er um hvort geimverurnar hafi sýnt sig eður ei en það skal ósagt látið hér. þrátt fyrir allt er það þó trúlega fegurð jökulsins sem dregur fólk að honum frekar en einhver dulrænn kraftur.

Jökullinn forklárast á vissum tíma dags í sérstakri birtu og stendur í gullbjarma með stóru geislamagni og alt verður auðvirðilegt, nema hann. Þá er einsog fjallið taki ekki leingur þátt í sögu jarðfræðinnar heldur sé orðið jónískt. Einkennilegt fjall. Að nóttu þegar sól er affjalla verður jökullinn að kyrrrlátri skuggamynd sem hvílir í sjálfri sér og andar á menn og skepnur orðinu aldrei sem ef til vill merkir einlæg. Kom dauðans blær. ( H.K.L.)

Snæfellsjökull rís tignarlegur og formfagur allt upp í 1446 metra hæð. Á toppi jökulsins eru 3 tindar eða þúfur, á brún gígskálarinnar. Jökullinn er gömul eldkeila sem hefur að mestu hlaðist upp í mörgum hraun- og sprengigosum á síðastliðnum 700 þúsund árum.

Langt er síðan síðast gaus í Snæfellsjökli. þó hefur á nútíma gosið að minnsta kosti 20 sinnum, í fjallinu sjálfu og við rætur þess. þá er vitað um þrjú stór gjóskugos. Fyrir um 9000 árum, fyrir 3900 árum, en síðasta gos í Snæfellsjökli varð fyrir 1750 árum. Stutt en öflugt þeytigos með miklu gjóskufalli til norðurs. Í dag má finna um 20 cm þykkt gjóskulag úr gosinu við Ólafsvík. Ef til vill rann hraun síðar í gosinu og ekki er ólíklegt að sig eða sprengingar hafi stækkað gíg fjallsins sem nú er reyndar hálffullur af jökli. Vitað er að stundum hafa opnast sprungur í hlíðum fjallsins og þá runnið súr seigfljótandi hraun. Vikur úr Snæfellsjökli hefur verið unninn árum saman til útflutnings.

Fátt bendir til þess að hræringar verði í Snæfellsjökli á allra næstu árum þó alls ekki sé unnt að afskrifa eldstöðina frekar en aðrar virkar eldstöðvar hér á landi. Skjálftavirkni mælist nú ekki í Snæfellsjökli en þeir sem á fjallið ganga kannast við brennisteinsfnykinn sem einkennir lifandi eldfjöll. Langt er milli stórgosa í fjallinu og því ekki ólíklegt að jökullinn muni bæra síðar meir á sér með eldglæringum og sjónarspili.

 

Hamfarir | Jarðfræðilegar | Eldgos | Íslensk eldfjöll