Athugasemdir vi umferarryggistlun 2002-2012

Ger af Landssamtkum hjlreiamanna  (Sj PDF tgfu 705kb)

        Ekki er miki fjalla um umfer gangandi og hjlandi vegfarenda sustu tgfu umferarryggistlunar.  Halda mtti vi lestur hennar, a umferarryggi snerist einungis um , sem kju vlknnum kutkjum og arir (varir) vegfarendur skiptu ekki mli, egar um ryggisml vri a ra.  v miur endurspeglar essi afstaa vihorf margra manna um stu og agengi essara vegfarenda slandi bi ori sem bori.  Svona hugsunarhttur hefur valdi mrgum slysum og hppum.  Hvort sem maur hntir sig sk og gengur, skokkar ea ferast lnuskautum, sest reihjl ea sti vlknins kutkis, eiga allir jafna krfu v a teki s tillit til eirra umferinni og a svo s bi um hntana, a eir geti ferast milli staa n ess a ba vi skert ryggi.  v er afar mikilvgt a tlun um ryggi umfer taki til allra tta samgangna.  tti umferarryggistlun lka a taka tillit til tta eins og heilbrigs lfernis sem tengjast samgngum.  Lta verur kostna samflagsins af vlkninni umfer samanbori vi ann virisauka sem annars konar umferarmti gefur (5).  Umferarryggistlunin tti sem s a taka mi af v heilbriga lferni sem fylgir annarri umfer en vlvddri og koma me skra framtarsn  v hvernig vegfarendur geta  tt samlei slysalaust, hvort sem eir nota vlkni kutki til a skila sr fram ea eru tttakendur umferinni annan htt.  etta ekki sst vi um samgngur og mefram stofnbrautum og jvegum, hvort heldur er ttbli ea utan ess.  Umferarryggistlunin a vera leiarljs umferarryggismlum rkis og sveitarflaga, og gilda ekki einungis um vlvdda umfer heldur hvers kyns umfer og beinum tengslum vi samgngutlun.  Fram til essa hefur Vegager rkisins me samgnguruneyti broddi fylkingar ekki tali a snum verkahring a sinna annarri umfer en vlkninni fyrr en n nlega vegna hestamanna.  v munu eftirfarandi athugasemdir vi umferarryggistlun aallega fjalla um ryggi varinna vegfarenda (2) ttbli ar sem hennar er mest rf nt og framt

        umferarryggistlun 2002-2012, kafla 7.4.3 er a finna rstuttan texta um annars grarstran vanda varinna vegfarenda.  ar er mlt me v a gera verulegt tak v skyni a skilja milli hjlandi og akandi vegfarenda.

        etta er gur setningur, en ekki er ng a skilja bara milli akandi og hjlandi vegfaranda.  a verur lka a skilja milli hjlandi og gangandi vegfarenda og hafa jafnframt ara vegfarendur huga.  ar sem leiir allra essara vegfarenda skarast verur a samrma agengi, reglur og merkingar.

        egar etta er rita er nkomin fram ingslyktunartillaga um stofnbrautir fyrir hjlreiar sem ingmenn allra flokka standa a (3).  ar lyktar Alingi a fela rkisstjrninni a skipa nefnd me fulltrum samgnguruneytis, umhverfisruneytis, Vegagerar rkisins, Umferarstofu, samtaka sveitarflaga og samtaka hjlreiaflks.  Hlutverk nefndarinnar verur a undirba tlun og lagabreytingar sem gerir r fyrir hjlreium sem viurkenndum og fullgildum kosti samgngumlum.  Hjlreiabrautir veri srstaklega skilgreindar og eim fundinn staur vegalgum, auk ess sem kvei veri um byrg ea tttku rkisvaldsins ger eirra. annig veri komi upp srstku stofnbrautakerfi fyrir hjlreiar, sem rkisvaldi sji um ea taki tt a kosta samstarfi vi sveitarflgin.  Hjlreiabrautakerfi skuli tengja saman ttblisstai og hjlreiastga einstakra sveitarflaga vi jvegakerfi.  Einnig skal gert r fyrir stofnbrautum gegnum ttblisstai me svipuu fyrirkomulagi og gildir um jvegi ttbli.  A auki, a samgngurherra leggi fyrir Alingi frumvarp samrmi vi niurstur nefndarinnar eigi sar en ri eftir samykkt tillgunnar.

        a er einkennilegt a essi tillaga skuli ekki fyrir lngu hafa komi fram Alingi v a blaumfer ttbli hefur stugt aukist undanfarin r me llum eim vandamlum, sem henni fylgja.  Fram til essa hafa rki og sveitarflg kasta milli sn eirri byrg a byggja upp nothft stgakerfi milli sveitarflaga.  etta hefur tiloka fjlmarga vegfarendur a komast leiar sinnar me heilbigum og ruggum htti.  a er kaflega mikilvgt a stjrnun ALLRA samgangna komist undir einn hatt, svo a skipulag samgngua og hnnun umferarmannvirkja veri samrmd og r skili sem mestum ari.  Fyrr verur ekki unnt a gera samgngu- ea umferarryggistlanir stt vi alla vegfarendur ea me fullngjandi htti.

Hva er hjlreiabraut?

        a er tali a 30% allra fera su styttri en 3 km (1).  a er v str hpur flks sem auveldlega gti ferast me rum htti en me blum.  Hr landi hafa hjlreiabrautir ekki enn veri lagar og v er ekki hgt a benda stai ar sem r er a finna.

Hjlreiabrautir geta komi sta hraahindrana 30 km hverfum, auki ryggiskennd hjlreiamanna og ori hvati til hjlreia. Um lei gefst kostur v a bta umhverfi og heilsu almennings.

        Hjlreiabraut er smkku mynd akvegar fyrir bla og v ekki gangsttt.  Ef rtt er a mlum stai hafa hjlreiabrautir sama vgi samgngum og akbrautir, enda ttu r einnig a geta anna umfer lttra, vlkninna bifhjla og rafmagnsreihjla.  Innan barhverfa me 30 km hmarkshraa geta hjlreiabrautir og gangstttir haft forgang fram yfir akvegi.  annig mtti auka ryggi varinna vegfarenda (2) innan eirra sva.  Hjlreiabrautir eru lagar mefram llum vegum ar sem er umfer yfir vissum fjlda kutkja ea ar sem htta er talin stafa af hrari (bla)umfer.  Auvelt er a halda 30-40 km/klst mealhraa hjlreiabrautum og httulti a mta ea taka fram r rum farartkjum.  Hjlreiabrautir geta v ekki aeins teki vi umfer reihjla, lttra bifhjla og rafmagnsreihjla heldur allra eirra farartkja sem ekki er tali htt a su ti akbrautum hrari blaumfer.  a ir a smu umferareglur gilda fyrir akandi og hjlandi. Umferarljs og vegmerkingar eru r smu svo a vegfarendur urfa ekki a fara eftir mismunandi reglum hvort sem eir eru akandi ea hjlandi.  vera kumenn a horfast augu vi aukinn rtt annarra vegfarenda s.s. aalbrautarrtt hjlreiabraut o.s.frv.  Hjlreiabrautir geta stula a minni misnotkun bla og fengi fleiri til a nta nnur httuminni og vistvnni farartki.  Aukin notkun lttra og kraftltilla farartkja minnkar slit akvega, lttir umfer lagstmum og eykur hagkvmni og arsemi samgngukerfisins heild.  Ekki arf svo a minnast allan ann heilsufarslega vinning sem hjlreium og gngu felast og tti v a gefa miki vgi umferarryggistluninni sjlfri.  a er skp ltill munur v hvort breytni manna umfer leiir af sr skaa mnu, ntt hjarta, ftbrot ea offitu

Nverandi stand

        seinustu rum hafa veri ger geysimikil umferarmannvirki hfuborgarsvinu fyrir milljara krna sem v miur jna aeins strum vlknnum kutkjum.  Umferarmannvirki essi hafa aeins veri ger til a greia ferir einkabla sem alla t hafa veri minnst vistvnu og jafnframt httulegustu samgngtki sem vl er , einkum ttbli.  v hafa umferarmannvirkin ekki veri ger me hmarksarsemi huga (5).  essi mannvirki tiloka mguleika fjlda borgarba v a komast leiar sinnar af sjlfsdum, hvort sem er ftgangandi ea hjlandi.  fremdarstand rkir v gngustgum Reykjavkur, sem og var, og eru eir bi sveitarflgum og rki til skammar.  Liti hefur veri gngustga sem kostnaarsamt skraut frgangsvinnu fremur en samgnguar og hafa eir stt afgangi frgangi.  Gngustgar hafa v nr undantekningarlaust lengst vi a a urfa a krkja fyrir essi vamiklu bifreiamannvirki. Vi hnnun gngustga og gangsttta er ekki heldur teki mi af rfum hjlreiamanna, hva a verja vegfarendur gegn vatns- og aurskvettum fr blaumfer.  Sjnarmi skilvirkra samgangna eru heldur ekki hf huga. Hr umfer hjlreiamanna ekki samlei me gangandi vegfarendum rngum gngustgum.  Afleiingar rangrar hnnunar valda v, a vegfarendur kjsa fremur a nota einkablinn en a nota gngustgana til gngu ea hjlreia.  M hr m.a. finna lklega stu ess a trlega margir foreldrar ora ekki a senda brn sn og unglinga milli staa nema blum.  nverandi stefnu umferarryggismla er v ekki veri a rast a rtum vandans, me v a minnka httulega og arfa blaumfer, heldur frekar reynt a stula a henni og rttlta me drum og fyrirferarmiklum mannvirkjum.

Ef vel er a verki stai er hgt a setja niur hjlreiabrautir eftir "rngum" gtum.

Hjlreiar gngustgum

ri 1980 st til a breyta umferarlgum ar sem leyfa tti hjlandi vegfarendum a fara fera sinna gangstttum.  Talsverar umrur ttu sr sta fjlmilum og sndist hverjum sitt.  a fr svo a lgin, sem samin voru me hlisjn af norskum umferarlgum fr 1978, voru samykkt 20. ma 1981 en samkvmt eim var heimilt "a aka reihjli og leia reihjl gangstgum og gangstttum."  Reyndar var teki fram athugasemdum nefndar vi etta frumvarp a "skortur hjlreiastgum valdi v, a hjlreiar blandast bifreiaumfer.  Vera hjlreiar hr landi annig httulegri en va erlendis ar sem hjlreiastgar eru algengir."   sama streng tk yfirlgreglujnninn skar lason egar hann var spurur um hjlreiar gangstttum, a "hann liti a sem brabirgalausn, framtin hlyti a vera srstakir hjlreiastgar."  (7) Hjlreiamenn gtu n hjla me lglegum htti gangstttum, hva svo sem yri um sem voru ar fyrir.

        N eru liin rm 20 r fr v etta sgulega slys tti sr sta slum Alingis.  arna hefi tt a koma hjlreiabrautum vegalg.  Blum hefur fjlga margfalt, sem hefur gert hjlreiar nr mgulegar og strhttulegar strri akbrautum.

Me v a byggja upp nothft og alaandi hjlreiabrautakerfi m draga r byggingu drra og fyrirferarmikilla  blamannvirkja. verur minna slit akvegum og meira plss fyrir sem raun urfa blum a halda. Minna landsvi fer undir samgnguar sem ntist undir "mannlegri" mannvirki og starfsemi.

        hnnun umferarmannvirkja skn a gegn a fyrst og fremst er hugsa um afkastagetu vlvddrar umferar, v nst um umferarryggi.  Gngustgar eru oftast lagir lngu eftir a framkvmdum vi akvegina lkur.  er reynt a halda kostnai vi lgmarki t.d. me llegu undirlagi og afvtnun.  Vi hnnun eirra hefur ekki veri teki mi af rfum hjlreiamanna og alger undantekning er a haft s samr vi hagsmunaflg hjlreiamanna vi undirbning framkvmda.  Breytingin umferarlgum 1981 breytti ar engu um.  Slysagildrur eru v margar.  M ar nefna teljandi inn- og tkeyrslur me blindhornum. Blindbeygjur sem og taldar beygjur vi gatnamt sem skapa aeins slysahttu.  Llegt ea ekkert vihald, opnir skurir vi framkvmdir sem ekkert er unni vi svo a vikum og mnuum skiptir.  tal kantar og mishir.  veturnar safnast fyrir stgunum mikill klaki vegna ess a eir liggja lgra en umhverfi.

hjlreiabrautum geta hjlreiamenn fari eftir venjulegum samrmdum umferareglum

        Erfitt er a framfylgja hefbundnum umferarreglum gngustgum ar sem eru msir vegfarendur:  Hundar, hlauparar, skokkarar, brn, flk me barnavagna, lnuskautum og reihjlum.  Fir essara vegfarenda fara eftir stgunum me sama hugarfari ea smu erindagjrum.  ar stunda menn og mlleysingjar mist takalausa tivist ea hraar samgngur. v er hraamunur mikill og mevitund um umferarreglur misjfn.  Reykjavkurborg hefur skipt nokkrum tivistarstgum me hjlareinar og gngureinar.  essa stga mtti kalla 1+2 stga ar sem af riggja metra breium gngustg hafa hjlreiamenn einn metra og gangandi tvo.  Reynslan hefur snt a essir stgar hafa ekki btt ryggi vegfarenda, v a eim rkja mismunandi umferarreglur allt eftir v hvaa tt er hjla.

Dmi um skrar umferareglur gngustgum borgarinnar:

        # egar hjlarein er ekki afmrku gngustg rkir hefbundin hgriregla og vararregla (eins og akvegum).

        # Ef hjlareinin er vinstra megin ferastefnu arf a taka fram r hgra megin en vinstra megin ef gangandi vegfaranda er mtt. Hjlreiamenn geta ekki mst hjlareininni.  Ef hjlreiamaur mtir ea fer fram r rum hjlreiamanni arf hann a vkja til hgri t gngustginn sem skapar vissa rttarstu fyrir hjlreiamanninn ef slys vera.

        # egar hjlareinin er hgra megin ferastefnu hjlreiamaur ekki a vkja fyrir umfer sem kemur mti, heldur halda sig sem lengst til hgri stgnum.  Hann arf hins vegar a vkja til vinstri t gngustginn egar taka arf fram r rum hjlreiamanni.

        # sama stgnum getur hjlareinin stundum veri hgra megin og stundum vinstra megin og ess milli er engin hjlarein eins og sj m Fossvogsstgnum.  standi getur v veri mjg ruglingslegt og srstaklega egar ekki er bi a gefa t neinar srstakar umferareglur stgum sem essum.

        # rum stgum getur hjlareinin birst og horfi eins og mefram Sbrautinni.  Hjlreiamenn urfa v mist a fara fram r gangandi ea hjlandi vinstra- ea hgra megin, allt eftir v hvort lnan er til staar ea ekki.  er heldur ekki sama hvort gangandi ea hjlandi umfer er mtt.

        # egar snjr liggur yfir stgum og merkingar huldar, rkja handahfskenndar umferarreglur, enda ekki venjan a ar rki stafestar umferarreglur.  eir sem muna hvorum megin hjlareinin er gtu veri rngum sta huga essa hjlreiamanns sem eir mta og tlar a fylga hgri reglunni.

        runum 1994-95 egar kvrun var tekin hj Umferarnefnd Reykjavkur um a merkja hjlarein gngustga var haft samr vi dmsmlaruneyti.  Niurstaan var s a ljsi ess a hjlreiamenn ttu a hjla einfaldri r akbraut tti elilegt a eir geru a lka gngustgum borgarinnar.  Nlega bu Landssamtk hjlreiamanna dmsmlaruneyti um opinberar umferarreglur essum stgum svo a rttarstaa vegfarenda vri skr.  Dmsmlaruneyti vsai v mli fr sr me kaflega stuttu brfi og sagi a algjrlega vera byrg Reykjavkurborgar.  Eru Landssamtk hjlreiamanna n a ba eftir niurstu Reykjavkurborgar essu mli.

        Ef slys verur er skaabtaskylda afskaplega ljs og htta a niurstaan veri dmd t fr mismunandi reglum.

        a er umhugsunarvert a dmsmlaruneyti skuli ekki vilja taka vi bendingum um klurslegar umferarreglur varinna vegfarenda.  Innan ess runeytis vri full rf starfsmanni sem annaist srstaklega ennan mlaflokk.  a arf v treka a minna , a umfer vegfarenda er ekki einungis umfer vlkninna farartkja og nausynlegt er a umfer sem ekki er vlknin veri ekki ger hornreka reglugerum og lgum rt vaxandi borgarsamflagi.

Va erlendis f hjlreiamenn greia lei lei umhverfis hringtorg. a sem og anna gerir hjlreiar snilegri, ruggari og eykur ryggiskennd hjlreiamanna sem svo fr fleiri til a hjla.

Umferarljs

        tt hjlreiamanna s geti umferarlgum og reihjl skilgreind sem farartki akvegum, eru afar f umferarljs me skynjurum sem skynja hjlreiamenn sem hjla eftir akbraut.  skiptir engu mli, hvort ljsin eru bagtum ea vi stofnbrautir.  Samt ber hjlreiamnnum a fara eftir umferarlgum.  a er v svo, a eigi hjlreiamenn a fara eftir lgum vera eir a ba eftir nsta vlknna kutki sem vaki gti skynjarann.  a er v ekki fura a vegfarendur beri einungis hfilega mikla viringu fyrir lgum og reglum.  eim stum sem reihjl geta haft hrif gtuljsin eru spansplurnar (skynjararnir) minni en almennt er vi umferarljs.  annig splur eru beygjuakreinum vi stofnbrautir.  r eru minni til a tryggja a r ni ekki a skynja bla nstu akrein vi hliina.  a er v lti ml a taka tillit til hjlreiamanna vi hnnun umferarljsa og alveg makalaust hvers vegna ekki hefur veri teki tillit til eirra ur.  essi stareynd og a a blar skuli vallt hafa forgang umferinni leiir ekki af sr tilhlilega lghlni umferinni.

verun samgngua.

       hnnun umferarmannvirkja skn a gegn a fyrst og fremst er hugsa um a auka afkastagetu umferar vlkninna kutkja.  San kemur a umferarryggi eins og fyrr hefur veri viki a.

 hjlreiabraut m komast greia lei yfir gatnamt rtt eins og vlkni kutkin n varasamra beygja umhverfis steypukanta ea annarra hindrana. Reihjl munu lta smu lgmlum samgngum og vlkninn kutki.

        Vi ll gatnamt eru tveir gtuvitar hafir beggja vegna stvunarlnu og einn handan gtunnar.  Hr eru stvunarlnur aeins rfa sentmetra fr gangbrautum og reynt a troa eim sem nst gatnamtum svo a sem minnst vegalengd tapist af akvegum.  skiptir engu a a bitni rum vegfarendum.  vallt er reynt a hfa til skynsemi kumanna sta ess a hanna umferarmannvirkin me eim htti a lgbrot veri v sem nst mguleg ea au refsi lgbrjtum.  Gtuvitinn handan gtunnar veldur v a u..b. fjri hver kumaur fer yfir stvunarlnuna og endar miri gangbraut ea fyrir framan hana.  a tefur fyrir rum og skapar httu fyrir gangandi og hjlandi vegfarendur sem oft tum urfa a leggja lykkju lei sna t akbraut og vera um lei of nrri hrari blaumfer.

        Va Evrpu, ar sem reynt er a gera umferarmannvirki sem best r gari, er essu ekki svona vari.  eru gtuvitar aeins beggja vegna stvunarlnu.  annig m stjrna umfer akvegum me meiri sveigjanleika en hr er gert.  T.d. geta gtuvitar veri talsverri fjarlg fr eim gatnamtum sem au eru raun a stra.  a er oft til bta fyrir strtisvagna og ara stra bla, sem taka hgri beygju.  Einnig er reynt a hafa reglu a 3 metrar su fr stvunarlnu a gangbraut og hjlreiabraut.  essi tfrsla eykur til mikilla muna ryggiskennd gangandi og hjlandi vegfarenda ar sem fjarlg milli varinna vegfarenda og bla verur meiri.  kumenn stva ekki lengur bla sna gangbrautum og lei gangandi og hjlandi verur beinni og greiari.

        Vi strri gatnamt hr landi er nr undantekningarlaust blum leyf hgri beygja um srstaka akrein framhj ljsum (6).  kumnnum er v me skipulgum htti leyft a vera gangbraut n tillits til eirrar umferar sem eftir gangbrautinni fer.  kumenn eru flestum tilfellum uppteknir vi a horfa til vinstri eftir rum blum.  v er umfer hjlandi og gangandi sem kemur fr hgri httu.  essum hgri akreinum eru stvunarlnur alltaf rngum sta.  Ef bll stvast rttum sta vi stvunarlnu er hann undantekningarlaust miri gangbraut, og a veldur httu, auk ess sem a tefur umfer gangandi og hjlandi vegfarenda.  Hvergi er snilegur aalbrautarrttur gangstgum ekki einu sinni a bll veri hann sama tma og hann er a breyta um aksturstefnu.  umferarlgum (50/1987) 25 gr. er kvei um skyldu til a veita forgang ar me taldri gangandi og hjlandi umfer um aalbraut, t.d. ef kutki beygir inn hliarveg.  etta er hins vegar engan veginn virt.  Gngustgurinn mefram Miklubrautinni og einkum vi Kringluna er besta dmi um a.  ar er forast a merkja gangbrautir nausynlega stai svo a r skapi ekki falska ryggiskennd hj gangandi vegfarendum.  ll hnnun mannvirkja miast vi a kumenn finnist eir vera einir fer og urfi sem minnst a taka tillit til annarra vegfarenda nema helst annarra bifreia.  a er v ekki undarlegt tt flestum yki ryggi snu best borgi me v a fara leiar sinnar blum.  Halda mtti a allir arir en kumenn urfi a gta sn umferinni.  Arir vegfarendur standa frammi fyrir skru stgakerfi, merkingum og  reglum.  tla m a vihorf og stefna ger umferarmannvirkja komi best fram v, hversu fir kjsa a ferast me rum htti en einkablum og hve trlega margir brjta lg og reglur umferinni.

        Hr hefur ekki enn veri fjalla um hnnun gngustga sem oftast eru lagir um lengri lei en rf er , vegna ess a ra verur hj fyrirferarmiklum akvegum. Gngustgar eru heldur aldrei hannair me hjlreiar huga, vert mti eru eim tal slysagildrur. Vonandi verur r v btt egar hjlreiabrautir komast vegalg (3).

Hjlreiamenn urfa a komast me ruggum og skjtum htti milli sveitarflaga og borgarhluta, srstaklega hfuborgarsvinu.

kurttindi.

        a er kaflega mikilvgt a hkka blprfsaldurinn 18 r sem almennt tkast ngrannalndum okkar.  Brn sautjnda ri hafa ekki n sjlfrisaldri og v enn byrg foreldra. Of mrg brn blprfsaldri lta blinn sem stutkn og leiktki fremur en samgngu- og flutningstki. Mrg eirra hafa ekki n ngum andlegum ea lkamlegum roska til a stjrna jafn httulegu tki og bllinn er. au bera ekki skyn elisfri hraaksturs og unga bls fer.  a sst berlega hrri slysa- og tjnatni ungra kumanna.  a eru engin haldbr rk fyrir v a brn essum aldri urfi a hafa blprf.  Ekki frekar en yngri brn.  a vri mun elilegra a essum aldurshpi yri bent fjrhagslegu byrg og httur sem blnum fylgja og eim boi upp nothfar og ruggar almenningssamgngur ea hjlreiabrautir.  Hjlreiar rtt hnnuum hjlreiabrautum me merkingum, ar sem reglum er fylgt, geta ori gott veganesti fyrir kunm egar ess gerist rf.  a arf svo vart a taka fram, a etta minnkar umfer akvegum vegna minni umferar sklaflks einkablum.

        A v er best er vita er fall kunmi lti hr landi mia vi a sem gerist ngrannalndum okkar (t.d. skalandi og Hollandi) (4).  Allt bendir v til ess a kunemar hr landi sleppi nokku drt fr kunminu.  a eitt hversu aga- og tillitslaus umferin er hr landi mia vi ll ngrannalnd okkar hltur a kalla rttka endurskoun kunms og kuleyfa.  a verur a hera og bta kunm til mikilla muna.  Ef tryggingaflg geta minnka tjnatni hj sr me nmskeium fyrir unga kumenn, m spyrja, hvers vegna ekki allir gangi gegnum smu nmskei.  Sgur af kukennurum eru misjafnar og nsta vst a innan eirra raa er a finna menn sem engan veginn ttu a stunda slka kennslu.  Hluti kunmsins verur a frast af gtum og r almennri umfer inn kuherma.  ar geta kumenn fengi stalaa og mun betri jlfun vi msar astur.  Allan rsins hring geta kunemar lrt a takast vi httulegar uppkomur s.s. hlkuakstur mikilli umfer og snjkomu.  m einnig taka upp reglulega hfnisknnun kumanna t.d. hj ldruum kumnnum ea jlfa upp veika eiginleika kunema.  Me kuhermum vri einnig hgt a skr og greina hegunarmynstur kumanna sem san gti nst vi hnnun umferarmannvirkja.

Lokaor

        a er mikilvgt a umferarryggistlun s hluti af samgngutlun og hn ni til allra tta samgangna.  annig m ba til heildsta og skra stefnu sem verur agengileg llum sem vinna a ea hafa huga samgngumlum allra vegfarenda.  Vinna arf a henni fullri stt vi alla hagsmunaaila svo a ekki gleymist a fjalla um mikilvgar samgnguhtti eins og t.d. hjlreiar.  Umferarstofa verur a taka mlefnum varinna vegfarenda (2) mun meiri mli en n er gert og samvinnu vi hagsmunaflg.  Umferarstofa gti hglega veri tengiliur essara vegfarenda vi opinbera aila svo sem rki og sveitarflg.  En ef vel a standa a essu verur a ra flk stur sem sinnir essum vegfarendum af heilum hug, v fram til essa hefur essum vegfarendum ekki veri sinnt nema me hangandi hendi.

        Ef hjlreiabrautir eiga a vera raunhfur valkostur samgngum er mikilvgt a endurhanna ljsastr gatnamt.  Fjarlgja verur gtuvita handan gtu og setja aeins vi stvunarlnu.  A auki verur a hafa lengra bil milli stvunarlnu og hjlreia- og gangbrautar.  etta verkefni m ekki dragast lengur v a nverandi hnnun bur upp lgbrot kostna varinna vegfarenda.  A breyttu mun standi aeins versna rt vaxandi borgarsamflagi og me meiri umferaunga.  etta verkefni arf a undirba vel og kynna fjlmilum.  Umferarstofa gti nst vel a verkefni eins og Umferarr ri 1968 egar breytt var r vinstri umfer yfir hgri.  S mikla umfjllun um umferarml sem var fjlmilum fkkai slysum tluvert.

        Loks arf mrgum stum a htta a leyfa  hindraa hgri beygju af akrein inn vergtu og srstaklega ar sem stofnbrautir  varinna vegfarenda eru veraar.  rum stum arf a endurhanna essar akreinar (6).

F.h. Landssamtaka hjlreiamanna

Magns Bergsson

____________________________________



(1) Cycling: the way ahead for towns and cities. Publ: Europian Commission. http://europa.eu.int/comm/environment/cycling/cycling_en.htm og http://europa.eu.int/comm/environment/cycling/cycling_en.pdf


(2) varir vegfarendur. "berskjaldaa", "hlfarlausa", hlfarlausa", "sranlega", "varnarlausa", "skjllausa" ea "verndaa" vegfarendur. Skv. slenskri orabk, tg. 2002 er vegfarandi skilgreindur sem "feramaur, s sem er fer, fer um einhvers staar.
Hugtaki "varinn vegfarandi" er m.a. a finna nmsskr
Umferarstofu fyrir nm til aukinna kurttinda (er m.a. Netinu).
Einnig m finna a rannsknarniurstum fr Rannsknarri umferarryggismla. bum stum eru hugtkin skr, enda tt hvort tveggja ori s skrt, eitt sr og samhengi.

(3)  http://www.althingi.is/altext/130/s/0321.html


(4) http://www.statistik-sh.de/m5/M5_1_15.htm#130/03


(5) Gang- og sykkelvegnett i norske byer. Nytte- kostnadsanalyser inkludert helseeffekter og eksterne kostnader av motorisert vegtrafikk. http://www.toi.no/article5085-8.html 
Walking- and cycling track networks in Norwegian cities. Cost-benefit analyses including health effects and external costs of road traffic. http://www.toi.no/article17775-29.html


(6) Hgri beygju akreinar AASHTO staallinn og breytingar honum. http://www.walkinginfo.org/


(7) Hjla slandi 100 r B.A. ritger eftir skar Drmund lafsson




Vefsur sem fjalla um hnnun og umferarryggi varinna vegfarenda:

Hjlreiahandbk Dnsku vegagerarinnar. S besta sem ger hefur veri og arar jir taka sr til fyrirmyndar.
http://www.vejdirektoratet.dk/dokument.asp?page=document&objno=9178

Hjlreiavefsa og handbk Norsku vegagerarinnar

http://www.vegvesen.no/servlet/Satellite?blobcol=urlpdf&blobheader=application/pdf&blobkey=i d&blobtable=SVVvedlegg&blobwhere=1063969956599&ssbinary=true

http://www.vegvesen.no/vegnormaler/hb/233/hb_233_2003_web.pdf

Safe Routes To Schools http://www.saferoutestoschools.org.uk/

Sustrans Sustainable transport http://www.sustrans.org.uk

Brnum kennt a ferast umferinni. http://www.dcf.dk/composite-11.htm

TrafikCafe Danskur flagsskapur sem bendir foreldrum arar leiir en einkablinn til a koma brnum snum milli staa.http://129.142.10.111/lokalafd/thisted/tur/tracafe1.htm

http://www.google.is/search?q=TrafikCafe&start=0&ie=utf-8&oe=utf-8&client=firefox-a&rls=org.mozilla:en-US:official


http://www.gjernkommune.dk/