6. hluti.   Leiin a kkuhlaborinu...

...og heim aftur eftir Magns Bergsson

g vaknai nokkrum sinnum um nttina tjaldstinu Vopnafiri en tti auvelt me a sofna aftur vi lttan ni sldardropanna sem fllu tjaldi. En klukkan tta vaknai g vi a hjlreiamennirnir voru komnir stj. Enn mtti heyra einstaka laufltta regndropa gla vi tjaldi. a var v afskaplega notalegt a liggja fram pokanum, hlusta mali tvarpinu og leia hugann a framhaldinu. g hafi raun ekki hugmynd um hvar mr vri htt a fara. Kort Landmlinga slands og MM voru afskaplega fullkomin og best hefi mr tt a sj loftmyndir af norausturhlendinu. au kort sem g hafi sndu allt a 14 gangnamannakofa t um allt, fr  Hauksstaaheii a xarfjararheii. En engar slir voru merktar kortum a eim. a var nsta vst a kofarnir hfu ekki sprotti arna af sjlfsdum og ar sem slendingar geta ekki frst r sta nema me asto vla var a ruggt a allir essir kofar hfu fengi heimskn vlar sustu misserin. a tti a ntast mr v hgt er a greina sl bls mrgum mnuum, jafnvel rum eftir a hann hefur fari yfir snorti land. a mtti lka gera r fyrir v a bndur ttu flesta slana essum afrtti.  Slarnir lgju v a kofunum fremur en stefnulust allar ttir. Svo hafi g nokkurn huga v a fara forna fjallvegi sem g hafi lesi um Egilstum og mr skildist sumum a vru frir. ar meal um Haug. ri 1906 hafi smalna veri lg ar um, fr Grmsstum Fjllum, um skar sunnan Haugsnibbu 750 metra h. San um Eystri-Haugsbrekku, um Urir sunnan vi Mlifell og niur a Hauksstum Vesturrdal. Vandamli var hins vegar a a g hafi fengi fremur traustar heimildir um essa lei v sumir tldu a arna lgi engin sl. En LM-kortinu mtti sj sl liggja leiis a Mlifelli fr bnum Fremri-Hl Vesturrdal. a var v spurning um a hringja bndann og spyrja um framhaldi. Ef einhver bll hafi einhvern tma fari essa lei kmist g a hjlinu dag.
    g fr n ftur. Klukkan var a vera tu og v gat g fari niur kaupflag og fengi mr morgunmat. Enginn hafi komi og rukka um tjaldgistinguna svo g var kveinn a ta aukalega fyrir peninga kaupflaginu. a hafi ekki rignt nokkurn tma og tjaldi v ori svo til  urrt.
    Hlftma sar var g binn a pakka og kominn niur kaupflag. g lagi hjlinu framan vi gluggann ar sem finna mtti staarauglsingar sem fyrr. Laust starf bjarskrifstofunni, einblishs til slu og unglingsstelpur buu barnapssun g man ekki betur en a hafi veri svipa sst egar g lagi hjlinu vi ennan glugga.  Allt var me kyrrum kjrum kaupflaginu. arna voru enn gmlu krmuu afgreisluborin. anddyrinu var enn hgt a setjast niur og f kaffi, meira a segja r sama brsanum og jnai mr nokkrum rum ur.  , gu, hva g elska ennan sta. Allt eins og maur vill hafa a. g hf n ti og a allt hva af tk.  Klukkustund sar var v loki og tk vi klukkustundar agerarleysi meltunni ar sem fylgst var me mannlfinu vi afgreisluborin og hlusta frttir yfir kaffinu. Klukkan var a vera eitt egar g kva a lta vi minjagripaverslun innar bnum. ar voru lka feraupplsingar af svinu svo g tti a geta teki kvrun um framhaldi. Inni versluninni var miki af gu handverki fr flki ngrenninu auk ess sem selt var kaffi og svolti melti. Ekki nist bndann Fremri-Hl svo g tk kvrun a fara inn Mifjararheii og fram norur um. Nsta helgi var verslunarmannahelgi svo a var alveg tilvali a lta sig hverfa inn mannlausar byggir. g urfti reyndar ekkert a ttast a lenda mikilli blatraffk. Gat ekki veri lengra fr Reykjavk og veurtliti ekkert srstakt.
    Eftir a hafa fengi leyfi til a kkja tlvupstinn og  stra fremur unnt kaffi rauk g af sta. Bakkafjrur var ekki nema 35 km fjarlg og g tlai a skoa stuna ar frekar. Rakur andvari bls af noraustri og skin virtust ekki lyfta sr. g velti v fyrir mr hvort g tti a fara sund Selrdal. Laugin hafi alltaf freista mn. tisundlaug t gusgrnni nttrunni n umferarhvaa. En n var eitthvert eirarleysi komi mig svo g fr framhj afleggjaranum sem svo oft ur. g var ekki enn binn a f endanlega niurstu a hvert g tlai nstu daga. Enginn virtist geta sagt mr hvernig slarnir afrttinum voru, auk ess sem rigning og oka ttu samkvmt veursp a rkja nstu daga.
    Vi veiihsi Hvammsgeri stu fnir jeppar a vanda. Allt var v snum sta sem fyrr. a eina sem hafi breyst var lklega vegurinn. N virtist vera bi a malbika svo gott sem alla leiina milli Vopnafjarar og Bakkafjarar.
    Um lei og g fr fram hj Fuglabjargar skall blinda oka. a hafi lka rignt svinu svo g kva a kveikja blikkljsinu og fara skhlfarnar. a var ekki mikil umfer en a var alveg makalaust hva blarnir fru hratt essari oku. Sjlfum fannst mr g fara hratt mia vi astur, en blarnir hentust fram hj mr.  a var v ekki anna orandi en a lkka tvarpinu og vkja alveg vegkantinn egar heyrist blum r fjarlg. a lei hins vegar ekki lngu ar til vegurinn l niur vi og vi tk malbikaur kafli um hr.
g hentist niur af heiinni eins hratt og grar leyfu. okuni ltti en hjli og tskurnar uru aktar drullu. egar komi var a afleggjaranum til Bakkafjarar var vegurinn aftur bundinn slitlagi. g kva a lta ar vi a vri ekki beinlnis leiinni og koma vi versluninni sem hafi veri svo umtlu veturinn ur, egar kaupflagi kva a loka henni. N hafi einhver innfddur teki verslunina upp sna arma og opna hana aftur. a var v vel ess viri a lta vi og versla eitthva mean kvrun vri tekin um framhaldi.  N fr a rigna af fullum krafti svo a nrri ll drulla skolaist af hjlinu leiinni inn orpi. versluninni var enginn egar g kom inn. g var orinn gegnblautur og kva v a taka v rlega. Hr var hvorki stll n bor eins og Vopnafiri svo g settist breia gluggasillu vi anddyri. Ekki minnkai rigningin. g stti v regnftin, nokku sem g hafi ekki urft a halda fram til essa.
    g rddi vi afgreislukonuna um slana afrttinum. Hn hafi nlega fari inn Kverkrtungu til athuga berjasprettu. Sagi hn a lti ml vri a fara arna um, annars vissi hn lti um svi og s g a henni a henni tti fremur srkennilegt a g vildi drslast etta reihjli.  Um a leyti sem g tlai a yfirgefa verslunina kom inn maur. Benti afgreislukonan mr a tala vi hann. essi maur, rn Gunnarsson  veit allt um heiarnar.
    Var arna kominn formaur hjlpasveitarinnar stanum og starfsmaur ratsjrstvarinnar. Hafi hann aallega fari um heiarnar a vetri til snj en taldi sig geta leibeint mr ef mig vantai upplsingar. Spuri hann mig hvort g hefi ttavita, sma ea GPS. Neitai g v og hvast aldrei hafa urft slkum tlum a halda. g vri vanur a fylgja slum og ef g tki upp v a villast nna vri a aeins ngjuauki. g mtti alveg tnast viku arna upp heiunum v g hefi ngan mat. Frum vi n a spjalla um slana og sklana. Leist honum ekkert kortin sem g hafi og bau hann mr kaffi og a rna nkvmari kort. Ekki neitai g v og frum vi heim til hans. Spjlluum vi ar um allt milli himins og jarar. Fkk g n lsingu vegslum essu svi auk ljsra tenginga austur yfir Hlsfjll. Lsti hann fyrir mr lei a kofa einum rtt vestan vi lkjardrg Mifjararar Hurum sunnan Kverkrtungu. Var a kofi sem g tti a geta n til ur en myrkur skylli . egar klukkan var farin a ganga fimm eftir hdegi fannst mr tmi til kominn a halda af sta. Kvaddi g n manninn. S g a honum a honum leist lti ennan reykvska aula sem vri a leggja af sta upp heiar n ttavita, sma ea GPS. Ba hann mig um a hringja sig egar g kmi til bygga.
    Hentist g n fram fr Bakkafiri. Voru n fimm km sem g urfti a hjla til baka svo g ni aftur inn veg 85. Vi Skeggjastai hafi veri keyrt fullstlpaan spa.  Hafi hann hreinlega sprundi vegna reksturs vi bl sem greinilega hafi veri ofsahraa. Fiur, kjt og innyfli lgu t um allan veg. Af essu lagi lykt af fersku kjti. Subbuskapurinn hafi v lklega nlega tt sr sta. ar sem g staldrai til a blva blheimum sand og sku og votta mna dpstu sam yfir tmabru andlti fuglsins kva g a kkja kirkjuna Skeggjastum. Auvita var kirkjan lst og prestsetri mannlaust. Lklega var presturinn fluttur til Reykjavkur eins og svo margir arir essum slum.
    Kirkjan er nokku falleg bygging. Bygg ri 1845 og v reist tmum egar arkitektar voru ekki enn farnir a nota nt tlvuforrit til a teikna ferkantaa kassa me blastum. Er hn elsta kirkja Austurlandi og tekur um 100 manns sti. aki er r timbri, rennis a utan en skars a innan og pstail er inni. vibyggingunni er forkirkja og skrhs. Prdikunarstllinn er danskur, lklega fr fyrri hluta 18. aldar. O. Knippel mlai altaristfluna 1857. Upphaflega var enginn turn kirkjunni en hann samt vibyggingu bttist vi egar hn var tekin til gagngerrar vigerar 1961-62. Var henni lyft svo n stendur hn steyptum grunni. Voru a Grta og Jn Bjrnsson sem skreyttu hana og mluu.
    Eftir gluggaggjur og rp um kirkjugarinn var ferinni haldi fram. Kom g strax malarveg sem var ansi blautur me lausri drullu og egar g var kominn fram vi Stapa mtti g veghefli. Fr hafi kom sterk lykt af granda sem gaf allt ara upplifun nttrunni en uppi heium ea inni landi. Mr lei srkennilega. Hugsanlega var a sagan og lfsbartta fyrri alda sem fylltu mann essari srstku tilfinningu egar fari var framhj strandblum eins og orvaldsstum og Bjarnarlandi.
    Vestan vi binn Melavelli s g sl sem l tt a Mifjararheii. Velti g n vngum hvort g tti a prfa fara essa lei rn hafi ekki minnst hana. Af hreinni forvitni var g rokinn af sta inn eftir slanum. En eftir tu mntna rei var slinn a ljs a mr tti rtt a sna vi. egar g kom aftur niur veg fr a rigna og n virtist hann tla a gera a um hr v a dimmdi yfir og skyggni fr minnkandi. Leist mr illa framhaldi v Kverkrtunga var hulin skjum. Eftir a hafa fari yfir Mifjarar beygi g inn a Mifjararseli. Eftir a bnum sleppti tk vi moldar- og malarsl sem veri var a lagfra. Vi na mtti sj gljfga og glansandi tttujeppa gna daufum augum eigandur sna standa og vi na vi veiar. Eftir a komi var yfir steypta br yfir Litlu-Kverk tk vi klifur upp Kverkrtungu. a lei ekki lngu ar til g hvarf inn dimma oku, v hra sem g fr ess mun ykkari var hn.  Blvai g n forlgunum a g fengi ekki a vira fyrir mr rsni loks egar g var komin sl sem g hafi ekki hjla um ur.
    gegnum okuna mtti n heyra fossni r suri sem lklega kom fr Flkafossi ea Snifossi Mifjarar. En vegna okunnar kva g a halda fram sta ess a ganga hlji. N fr lyktin a breytast. sta seltu- og anglyktar kom n lykt af lyngi, grsum og grjti. Ferin gekk bara nokku vel ar sem g hafi lttan vind baki. egar upp Kverkrtungu var komi jkst hins vegar rigningin auk ess sem fari var a halla af degi og v fari a skyggja. Fr g n um hlfgrna mela en egar g kom a vatni  einu urfti g a krkja fyrir forarvilpur og blauta pytti. En skyndilega kom g a krossgtum. Rifjai g n upp or Arnar sem sagi mr a beygja til vinstri egar g kmi a krossgtum me stafla af vegstikum.   kmist g a kofa ar rtt fyrir sunnan. Var n regnvatn fari a seitla niur eftir baki og rmum og sulla rum sknum. Mr var v fari a langa til a sj kofa sem g vonaist til a vri okkalega skjlgur. Ef g tlai a tjalda yri s vist nokku blaut v grasflatir voru ornar vatnsssa. Tk g n stefnuna til vinstri og suurs um moldarsl og grtta mela. Eftir a hafa fari yfir tvo litla lki s g allt einu kofa gegn um ykka okuna. Ekki st neinn bll vi kofann svo a var ljst g gat noti nturinnar frisemd. Var g n kominn a Kverkrtungukofa sem ekki er merkur inn kort. Skolai g drulluna af tskunum og hjlinu me v a spruta r vatnsbrsunum a. En af dekkjunum nuddai g sktinn af me sptu. Setti g hjli v nst inn anndyri svo a mtti orna yfir nttina. Allar flkur hengdi g til erris ar lka. Veurspin spi urru nsta dag svo g vonaist til a geta urrka endanlega allt ur en g hldi fram.
    Kofinn var me rm fyrir 8 manns, kaflega vistlegur nema hva dauar makaflugur lgu t um allt rmum og glfi, sem a hluta til var teppalagt. Lyktai kofinn af hestum, sauf, kaffi og neftbaki. glugganum suuu tvr dauflegar makaflugur. Hr tti g eftir a hafa a gott. Fr g urr ft, spai allt htt og lgt, hitai mr kaffi og bruddi kex um lei og g lt Rs 1 RV hafa ofan af fyrir mr me sgum og vitlum. ti buldi rigningin akinu sem hafi svfandi hrif mig.
    g vaknai fjrum tmum seinna. Fari var a birta af degi egar g fr svefnpokann og steinsofnai aftur.
    Klukkan. tta vaknai g alveg mtulega fyrir frttirnar og veuryfirliti. vlk sla a ba svona heimi. ti skein slin og glugganum suai makafluga g hefi hent llum t kvldi ur. gegnum veggi kofans mtti heyra mfuglunum. g hentist ftur, fr t me hjli og hengdi blaut ftinn a. Sknum stillti g upp stein vi kofann svo slin gti baka . g kva a fara ekkert fyrr en allt vri ori urrt. Fr g n a f mr morgunmat en tlai svo a ganga um ngrenni og litast um. Framan vi kofan var grin dld.  Af einhverjum saskap hafi rusli veri fleygt anga og var a nokku greinilegt a menn voru ekki a maka sig v a keyra rusli til bygga.  Finna mtti svo meira rusl umhverfis kofann. En a var svo sem ekkert mia vi umgengnina og vi marga kofa suvesturhorni landsins.
    Fr kofanum hlt slin sem g hafi komi eftir fram til suurs, lklega a kofanum vi verfellslk. etta landslag var strkostlegt. Skglaust svo sst vtt til allra tta. Me grttum melum, mum, lkjum og mrlendi og me llum snum skalaus drum, fuglum og skordrum. Hr var lka allt fullt af slum sem blar ttu erfitt me a fara um. Engir malbikair akvegir ea hspennulnur. g vildi ska ess a etta svi vri nr Reykjavk.ea, nei annars, vri a tsparka og sundurttt eftir mtorhjl og bla eins og Reykjanesi. a var kannski bara gaman a eiga svona gimsteina sem maur tti erfitt me a komast til.
    agar g kom til baka r gngunni voru ftin nrri urr og skrnir hfu orna gngunni. N hfst g handa vi a elda pottrtt og eftir a hafa eti hann og innbirt fullt af rtsterku kaffi og spa glf,  hjlai g til baka leiina a vegstikuhrguni. a reyndist ekki langt en slin var enn blaut og talsver drulla henni.
    Hurum tku vi urrir vttumiklir melar og moldarslar, nokku vel frir en stundum urfti a prla yfir stra steina og strgrtisurir svo nokku reyndi hjli.  Vi Klar rann in Kverk. L slin til norurs og mefram henni svo vaa urfti blautar eyrar um hr. egar yfir var komi l slin um djpa moldarsla. egar g var svo a rfa mig upp r brattri lg slitnai kejan me miklum ltum. a er n ekki hverjum degi a g slt keju. Og urfti ekki v a halda hr. N voru g r dr. g var vanur a hafa njar kejur a stuttar a r buu ekki upp frekari styttingu. En a var ekki anna a gera. Stytta urfti kejuna um tvo hlekki og stilla grana annig a kejan fri ekki strsta tannhjli a aftan.
    Vigerin tkst vel og tk slin n stefnuna upp Midal Arnarfjllum. agar g var kominn upp   fjllin kleif g ar hstu bungu og naut tsnisins. norri mtti sj Svalbarsnp hstan fjalla. N fr g a velta v fyrir mr hvar g tti a enda daginn. Hr heiinni ea n v a komast   heiarskli xarfjararheii? Veurspin spi rigningu um kvldi og nstu tvo daga. a var v nokku langt eftir ef g tlai heiarskli.
    N l slin niur dal vestur vi Arnarfjll. Miki hafi runni r slini eftir leysingar svo teyma urfti hjli um mestu frurnar. agar niur flatlendi var komi kom g a reisulegum gangnamannakofa. Inni var eins og flk hefi bara rtt skroppi fr.  vextir og matur borum. Samkvmt gestabk hfu hestamenn veri arna tveimur dgum ur. g bjst v allt eins vi a einhver kmi mean g staldrai vi. ar sem g s ekki neina sla fram til norurs ea vestur um heiina var lti anna aa gera en fara eftir slanum sem l til austurs. Hann endai lkleg bygg svo g kva framhaldi af v a reyna n xafjararheii fyrir nstu ntt jveginum.
    Tk g n vi a elda pottrtt anna sinn. g tlai ekki a stansa vi akveginn til a nrast og a jafnvel ausandi rigningu. Eftir a hafa eti fullan skaftpott og drukki hlfan ltra af kaffi var g kominn me skjlfta af orkufli. Hentist g n hjlinu eftir moldarslum og melum tt til bygga. L slin mefram Grmlfs sem san rann Hafralns. Hr lgu rnar djpum farvegum ea giljum. Vi rmt Hafralnsr og Grmlfsr undir hbungu Hvarstungu kom g a veiikofa.. i g ar um stund og fkk mr kaffi og gekk fr vasknum enda var nokku ljst a g urfti ekki a vaa fleiri rfarvegi ef eitthva var a marka korti. Framhaldi a bnum Tunguseli, efsta b Lnafjarar, var auvelt. Slin var n a vegi og g mtti fyrsta blnum, hugsanlega lei a sklanum vi Arnarfjll. Vi Tungusel gat g svo auki hraann. Allt skjafar benti til ess a rigningin tlai a vera a veruleika. Lofti var ori rakt og skin uru sfellt ttari. Rtt eftir a g komst malbiki vegi 85 straukst pallbl vi mig ofsahraa me skrandi unglingum pallinum. Mr krossbr. etta var svo sem ekki fyrsta skipti sem g lenti svona uppkomum. a ver eins og g yrfti hverju ri a standa frammi fyrir svona rllettum mnum frealgum. Lklega voru essi brn kfdrukkin me barnungan blstjra undir stri sem fengi hafi blprfi langt fyrir aldur fram. a er a segja ef  blprf er nokkurt skilyri fyrir akstri essum slum. Lklega er a hr eins og mrgum rum stum landinu, a mnnum leyfist mislegt mean a gerist me blum.
    N fauk mig. Reii og adrenaln spttist um lkama minn svo hrainn jkst r 25 35 km. egar g var kominn mynni Laxrdals fr a rigna. N var g a hugsa skrt. Klukkan var orin nu og talsvert fari a rkkva og g tti eftir a fara upp nokkra gar brekkur og um foruga vegi ef g tlai a n upp xafjararheii. g reyndi a tta mig vegalengdum og tmasetningum. a voru liin nokkur r fr v g hafi hjla hr um, en allt benti til ess a g tti alla vega eftir rjr klukkustundir fangasta.  N kom sr vel a g hafi eti ng um daginn. Enn var g fullur orku og allt benti til ess a g tti a n heiarskli xarfjararheii fremur en a tjalda. Upp Skerfusi stvai g hjli og teygi r mr. Fjllin og leiin framundan voru hulin oku og sfellt meira myrkri. Vegurinn var orinn vantssa og hver bll sem fr n hj jk enn frekar forina. g var v a hjla lausamlinni vegxlinni ea lsast fram v kejan vildi vinda sig essari drullu. egar g var kominn framhj brnni yfir Svalbars lagaist vegurinn nokku. brekkunni upp Rauanesi notai g tmann til a teygja r mr og teyma hjli en um a leyti jkst rigningin til allra muna. g velti v fyrir mr hvort g tti a fara regnjakkann. g kva a sleppa v. g var orin gegn blautur en heitur og lt v ngja a setja mig skhlfarnar. a var lklegt a ef g fri n regngallann yri g bara rennblautur af svita. Hitinn var u..b. 13 grur og v geri a ekkert til g vri blautur. a hldi mr bara vi efni ef mr klnai. Innra me mr var g ekkert illa haldinn.
    egar g kom a gatnamtum xarfjararheiar kveikti g ljsunum hjlinu fyrsta skipti ferinni. Komin var blinda oka og myrkur og g hlf smeikur vi bla sem komu allt of miklum hraa. a var fstudagur og verslunarmannahelgi framundan, a var v aldrei a vita hvers konar standi kumenn voru.
En a voru lklega arfa hyggjur, v veri var tali verst essum slum landinu og mundi vera a essa helgi. g gat v ekki veri betri sta mnu hjli. N ddi g fram um stund uns allt einu allt hringsnrist hfinu mr og mr var flkurt. g stvai hjli, slkti framljsi og settist stein. Lklega var etta samspil ljss og oku. g n aldrei a fkusera neitt. g s aeins hvtan vegg ar sem stakir steinar veginum utu hj. Eina sem gaf mr merki um a g vri rttri lei var endurskini fr vegstikunum. g fkk mr v kaffi og kex um stund og kva a hjla n framljsa. g myndi bara kveikja v egar g mtti bl. a var ekki enn svo dimmt a g gti ekki hjla kvldskmunni. Um tma hafi g  ekki hugmynd hvar g vri staddur og fannst mr a furulegt a g skyldi vera binn a gleyma vegstinu svona gjrsamlega. Um mig fr bi skemmtileg og notalega tilfinnging. g var villtur en vissi samt hvar g var. g vildi a g gti mynda etta landslag sem g s en a rigndi of miki til ess. Mr fannst landslagi ruvsi en mig minnti a a hefi veri sast egar g fr hr um. Jk g n hrifin me v a mynda mr a g myndi enda allt rum heimi en miri xarfjararheii. En stuttu sar kom bll angandi af tbakslykt sem eyilagi essa stemmningu. Kannski var vegagerin bara binn a breyta vegstinu.
    g teymdi hjli a mestu upp brekkuna Helgafelli. mean htti a rigna. egar upp var komi st g ar um stund til a kla mig og klra sustu lggina hitabrsanum. Skyndilega opnaist himinninn og okunni ltti. gegnum skjaglufu og milli hla Flautafells og Hermundarfells mtti sj ljsin rshfn og Gunnlfsvkurfjalli. g rauk til og ni rftinn og myndavlina og stillti henni upp en hvarf  allt aftur oku. g pakkai saman og hlt ferinni fram. miri lei niur Einarsskar s g greinilega sl t af veginum tt til suurs niur   Garsdal. g kva a ganga eftir henni um stund og skildi hjli eftir vi vegkantinn. Eftir fimm mntna gang s g a a var ekki til neins a a etta t blinn. a var svo sem ekki verra a kynna sr hlutina ur en maur ddi svona t myrkri. g tlai lka a n heiarsklinu og vera ar um nttina. g hlt v ferinni fram og n sklinu 20 mntum seinna. Um lei og g kom inn byrjai aftur a rigna. g var v feginn a enda daginn urrum ftum me heitu kaki og sofna t fr regninu kofaakinu
.

Næsti kafli


 

Til baka yfirlit ferasagna